VÙNG CÀ PHÊ ARABICA THUẦN CHỦNG KHE SANH, QUẢNG TRỊ -HÀNH TRÌNH VƯƠN MÌNH | PHƯƠNG NAM COFFEE

Cà phê Arabica Khe Sanh là một trong tám vùng cà phê chè trọng điểm của Việt Nam, Với định hướng chiến lược tái canh hiệu quả cây cà phê chè (Arabica) trên địa bàn huyện Hướng Hóa, tỉnh Quảng Trị đang cấp bách tái cơ cấu ngành nông nghiệp cà phê để phát triển thương hiệu cà phê mang bản sắc địa phương Khe Sanh có được tầm vóc quốc tế. Trong giai đoạn này, Cà phê Phương Nam tự hào là một trong những đơn vị có góp phần nhỏ vào việc gìn giữphát triển thương hiệu cà phê Arabica Khe Sanh – Quảng Trị với trải nghiệm thuần vị cà phê nguyên bản và sự kết nối, thu mua có trách nhiệm với nông dân.

ĐÔI NÉT CÀ PHÊ KHE SANH – QUẢNG TRỊ

Khe Sanh là một thị trấn ở miền Trung Việt Nam, thuộc huyện Hướng Hóa, tỉnh Quảng Trị. Địa danh Khe Sanh được cả thế giới biết đến qua trận đánh Khe Sanh năm 1968 trong lịch sử chiến tranh Việt Nam. Nơi đây được ví như là trận “Điện Biên Phủ thứ hai” hay là chốn “địa ngục trần gian” theo cách nghĩ của lính Thuỷ quân Lục chiến Hoa Kỳ. Ngày nay, Khe Sanh được biết đến với các di tích lịch sử, mảnh đất đỏ bazan vẫn còn đó và tiềm năng về thương hiệu cà phê Arabica Khe Sanh là không thể đong đếm.

Khởi xướng cho cây cà phê Khe Sanh, có tài liệu cho rằng là Eugène Poilane – một quân nhân người Pháp, đồng thời là một nhà thực vật học, ông đến Việt Nam năm 1909 với danh nghĩa là công nhân pháo binh làm việc cho xưởng công binh hải quân. Sau đó nhà tự nhiên học Auguste Chevalier đã chỉ định Poilane làm thăm dò viên cho viện sinh vật học và Poilane trở thành đại diện cho dịch vụ quản lý rừng của Đông Dương năm 1922.

Năm 1918, lần đầu Poilane đi xuyên qua khu vực sau này là làng Khe Sanh. Do bị hấp dẫn bởi cây cối tươi tốt ở đây và nghĩ rằng đất đỏ thì phù hợp với cây cà phê, năm 1926 Poilane quay trở lại Khe Sanh và nhập những cây cà phê Chiari để trồng và lập nên đồn điền cà phê đầu tiên ở Khe Sanh (Theo Puriocafe).

THỰC TRẠNG CÀ PHÊ KHE SANH HIỆN NAY

Cà phê Arabica Khe Sanh (Quảng Trị) - Công ty Cà phê Phương Nam

Cho đến nay, Cà phê Khe Sanh vẫn giữ vị thế tiên phong trong vùng cà phê chè miền trung, Diện tích trồng cà phê ở Khe Sanh khoảng 4.600ha và trên 5200ha toàn Hướng Hóa, tập trung ở 3 xã: Hướng Phùng , Hướng LinhTân Liên; rải rác ở các xã Hướng Tân, Hướng Sơn, Phùng Lâm và xã Húc. Xã Hướng Phùng đóng vai trò quan trọng nhất do có diện tích trồng lớn nhất chiếm đến 80% diện tích trồng cà phê của huyện Hướng Hoá, thời tiết thuận lợi nhất do mưa ít nhất trong các xã và cuối cùng là độ cao phù hợp, cao 670m so với mực nước biển.

Giống cà phê chỉ được trồng từ năm 1995 chủ yếu ở Khe Sanh là Catimor trái đỏ, Catimor trái vàng rất ít. Khe Sanh đã từng thử nghiệm trồng Robusta từ năm 1968 nhưng không thành công vì do cây Robusta thụ phấn chéo và không chịu nổi khô hạn, đỉnh điểm là mùa khô năm 2015, nên tỷ lệ cho trái thấp. Năm 2013, Viện nghiên cứu Tây Nguyên lai tạo thành công giống TN1, lai giữa RobustaTypica, hiện được trồng thử nghiệm ở nông trường Tân Lâm. Từ đó, cây cà phê Arabica mới được trồng rộng rãi ở Khe Sanh và trở thành cây trồng chủ lực bởi điều kiện thời tiết mát mẻ, độ cao, sương mù bao phủ, lượng mưa phân bố đều trong năm phù hợp cho loại cây cà phê đặc biệt khó tính này.

NỖ LỰC KHÔNG NGỪNG CỦA ĐỊA PHƯƠNG

Từ những năm 1998 được sự quan tâm của chính phủ với nỗ lực phát triển vùng kinh tế trọng điểm Lao Bảo, Cà phê Arabica Khe Sanh đã được chú trọng phát triển, song cũng có nhiều dấu ấn đáng tiếc trong công cuộc phát triển mà nổi bật nhất là giai đoạn 2011 -2012 khi mà người trồng cà phê ở Hướng Hóa lao đao vì cà phê đã mất mùa lại còn rớt giá (giá cà phê có lúc thấp ở mức 7.000đ/kg) . Cho đến nay, dù có sự phát triển nổi bật trong danh tiếng, nông dân canh tác cà phê tại Khe Sanh vẫn còn nhiều khó khăn, bất cập.

Mấy năm trở lại đây, do đất đai đã bắt đầu bạc màu, nguồn cây giống trước đây là giống lai tạp nên năng suất, chất lượng thấp, giá cả lại không ổn định. Chính vì thế mà người nông dân không còn mấy mặn mà với loại cây trồng này. Trong khó khăn, họ loay hoay tìm hướng chuyển đổi cơ cấu cây trồng nhưng vẫn chưa thật sự mang lại hiệu quả kinh tế cao. Chủ trương tái canh cây cà phê của huyện Hướng Hóa với nhiều giải pháp phù hợp, đặc biệt là hỗ trợ nguồn giống chất lượng chuẩn đã kịp thời động viên bà con nông dân tự tin đầu tư phát triển cà phê chè Catimor.

Hiệp hội cà phê Khe Sanh34 thành viên, gồm xí nghiệp chế biến và nông hộ kết hợp cơ sở chế biến. Khe Sanh có 3 nhà máy xuất khẩu cà phê nhân: Đại Lộc, Minh Tiến và Thương Phú, 6 nhà máy doanh nghiệp: Acep, Thành Danh, Trần Thị Hương Trung, Bùi Thị Hương Khương, Sân Quyết và Vương Thái, và có thêm khoảng 6 nông hộ tham gia chế biến cà phê nhân.

Ngoài ra, Khe Sanh có một câu lạc bộ nông hộ điển hình, từ 7-10 nông hộ hợp lại cùng trao đổi phương thức canh tác, thu hoạch và chế biến theo yêu cầu của doanh nghiệp thu mua chế biến, theo hướng cà phê sạch, không dùng thuốc diệt cỏ trong rẫy cà phê, hạn chế dùng phân bón hoá học (thay thế dần bằng phân vi sinh), v.v.

Quy mô nông hộ lớn cũng chỉ khoảng 4-5ha/nông hộ, nên các doanh nghiệp và cơ sở chế biến phải thu mua từ rất nhiều nông hộ. Do đó, chất lượng cà phê tươi không đồng đều, khó kiểm soát chất lượng trái tươi về mặt phẩm và chất, tỉ lệ trái xanh dạt bỏ ra cao.

Anh Phạm Ngọc Long, Phó Chủ tịch UBND xã Hướng Phùng cho biết, hiện toàn xã có hơn 1.700ha cà phê với sản lượng năm 2018 ước đạt 7,7 tấn/ ha. Năm 2018, thực hiện đề án tái canh cây cà phê, xã phấn đấu thực hiện khoảng diện tích 43ha đối với những vườn cây đã già cỗi, năng suất thấp từ nguồn giống được huyện cấp.

Anh Long cho biết ngay sau khi các hộ dân được sự hỗ trợ cây giống Cà phê chè Catimor đạt chất lượng và tiến hành làm đất để trồng, xã đã cử cán bộ phụ trách nông nghiệp thường xuyên đến hỗ trợ, theo dõi và kịp thời hướng dẫn bà con cách chăm sóc, phòng trị bệnh.

Anh Long cho biết: “Hướng Phùng khá lên những năm qua là nhờ cây cà phê. Tuy vậy có một thời gian cà phê rớt giá đã khiến nhiều hộ không còn mặn mà với loại cây này, vì thu hái cũng không đủ chi phí đầu tư. Với lại hồi trước giống cà phê trồng bị lai tạp, thoái hóa nên chất lượng không đảm bảo. Vì vậy, chủ trương tái canh cây cà phê là đúng đắn và chúng tôi sẽ tiếp tục vận động để những hộ gia đình có vườn cây cà phê hiệu quả thấp chuyển hướng tái canh để mang lại hiệu quả kinh tế bền vững hơn”.

Hiện huyện Hướng Hóa đã có kế hoạch cụ thể cho việc hỗ trợ tái canh cây cà phê từ đây cho đến năm 2020. Riêng năm 2018, sẽ tiến hành tái canh 150 ha, tập trung tại các xã: Hướng Phùng, Hướng Tân, Tân Hợp và thị trấn Khe Sanh. Theo đó, trong năm sẽ cấp trên 30 vạn cây giống cà phê Catimor thuần chủng đầu dòng do Sở NN&PTNT chứng nhận đạt chuẩn và phù hợp với khí hậu thổ nhưỡng tại địa phương.

Ngoài việc chọn được những giống tốt, chất lượng cao thì phát triển cà phê phải luôn thích ứng với biến đổi khí hậu, chú ý đến vấn đề môi trường, nước tưới.Sử dụng phương án tưới nước phù hợp và tiết kiệm cho cà phê, không thể làm theo kiểu nhờ trời như bấy lâu nay.Chú trọng đẩy mạnh áp dụng cơ giới hóa các khâu từ trồng, chăm sóc, thu hoạch và chế biến cà phê nhân phục vụ xuất khẩu.

Các biện pháp trên không ngừng đưa thương hiệu “Khe Sanh” của cà phê Hướng Hóa lên ngang tầm quốc tế.

Bài viết được Phương Nam Coffee tổng hợp dựa trên kinh nghiệm và các nguồn tham khảo được trích dẫn, hy vọng giúp các bạn, quý độc giả, khách hàng có thêm chút thông tin để góp phần gìn giữ và phát triển một vùng nguyên liệu cà phê thuần chủng đặc trưng của Việt Nam

Nguồn tham khảo

  • www.puriocafe.com/ Đặc sản cà phê Khe Sanh Quảng Trị
  • Báo Quảng Trị

 

Trả lời

Email của bạn sẽ không được hiển thị công khai. Các trường bắt buộc được đánh dấu *